Isı pompası nedir?
Isı pompası, ısı üretmez; var olan ısıyı taşır. Dış ortamdaki düşük sıcaklıktaki enerjiyi bir soğutucu akışkan çevrimi aracılığıyla toplar ve yapının içine daha yüksek sıcaklıkta aktarır. Çevrim tersine çevrildiğinde aynı cihaz soğutma da yapabilir.
Elektrikli bir ısıtıcı 1 kW elektrikle yaklaşık 1 kW ısı verir. Isı pompası ise aynı elektriği ısı taşımak için kullandığından, koşullara bağlı olarak birkaç kat daha fazla ısı sağlayabilir. Bu oran COP (performans katsayısı) olarak adlandırılır.
COP neden sabit bir değer değildir?
Katalogdaki COP değeri belirli bir test koşulunda ölçülür. Gerçek işletmede bu sayı iki değişkene göre sürekli değişir:
- Dış hava sıcaklığı: Dışarısı soğudukça çekilecek enerji azalır ve verim düşer.
- Dağıtım sıcaklığı: Sistem suyu ne kadar yüksek sıcaklıkta gerekiyorsa, pompanın yapması gereken iş o kadar artar.
Bu ikinci kalem çoğu zaman göz ardı edilir. 35 °C ile çalışan bir yerden ısıtma tesisatı ile 60 °C isteyen bir radyatör tesisatı, aynı cihazda belirgin şekilde farklı verim verir. Bu yüzden ısı pompası kararı, cihaz seçiminden önce tesisat kararıdır.
Klimadan farkı ne?
Teknik olarak her ısı pompası bir soğutma çevrimi kullanır; bu yönüyle klimayla aynı ailedendir. Fark, cihazın neye göre tasarlandığındadır. Bireysel bir klima öncelikle havayı şartlandırır ve ısıtmayı ikincil bir işlev olarak sunar. Isıtma amaçlı ısı pompaları ise düşük dış sıcaklıklarda performansını koruyacak ve çoğu zaman su tesisatına bağlanacak şekilde tasarlanır; kullanım sıcak suyu üretimi de bu kapsamdadır.
Hangi yapılarda anlamlı?
Isı pompası, yalıtımı makul ve dağıtım sıcaklığı düşük tutulabilen yapılarda en iyi sonucu verir. Yalıtımı zayıf, yüksek sıcaklıkta çalışmak zorunda kalan bir tesisatta sistem sürekli verimsiz bölgede çalışır ve beklenen tasarruf ortaya çıkmaz.
Mevcut bir kazanlı sistemde geçiş düşünülüyorsa, radyatör kapasitelerinin düşük sıcaklıkta yeterli olup olmadığı kontrol edilmelidir. Yetersiz kalıyorsa seçenekler; yüzey büyütme, kısmi yerden ısıtma ya da kazanla birlikte çalışan hibrit bir kurgudur.
Yapınız ısı pompasına uygun mu?
Isı kaybı hesabı ve mevcut tesisat incelemesiyle bunu net olarak söyleyebiliriz. Uygun değilse de açıkça belirtiriz.